czwartek, styczeń 18, 2018

Ścieżka historyczno - edukacyjna

Rudawski Park Krajobrazowy i Natura 2000

Nazwa Rudawskiego Parku Krajobrazowego wywodzi się od głównego pasma górskiego, jakim są Rudawy Janowickie.

Rozciąga się ono od Przełęczy Kowarskiej (727 m n.p.m.) do Doliny Bobru. Główny grzbiet Rudaw Janowickich ma długość około 18 km. Najwyższym punktem jest szczyt Skalnik (945 m n.p.m.), zaś najniższym koryto rzeki Bóbr w okolicach Bobrowa (ok. 350 m n.p.m.). W odniesieniu do Karkonoszy, Rudawy stanowią niezależny grzbiet.

W skład Rudawskiego Parku Krajobrazowego, oprócz Rudaw Janowickich, wchodzą niewysokie góry, nieprzekraczające 690 m n.p.m. Są to widoczne przed nami Góry Sokole (charakterystyczne bliźniacze dwa wzniesienia), od strony północnej Góry Ołowiane, a od wschodniej Góry Lisie.

Obszar Rudawskiego Parku Krajobrazowego charakteryzuje się wyjątkowym krajobrazem. Cechuje go szereg malowniczych dolin rzecznych (m.in. Janówki i Hutniczego Potoku), zbiorników wodnych (m.in. Kolorowe Jeziorka), porozrzucanych form skalnych (m.in. Sokoliki, Starościńskie Skały, Skalny Most), liczne wzniesienia, strome stoki, widokowe łąki oraz przepiękne tereny leśne z wieloma potokami.

Niemal cały teren Parku stanowi specjalny obszar ochrony siedlisk, objęty programem Natura 2000. Jest to wynik programu prowadzonego przez wspólnotę państw należących do Unii Europejskiej wobec gatunków szczególnie zagrożonych. Znajduje się tu 15 siedlisk przyrodniczych oraz 11 gatunków zwierząt podlegających ochronie. Najważniejszymi są zbiorowiska łąk świeżych (łącznie ponad 1100 ha) oraz murawy galmanowe.

 

 

Na terenie Parku występują pojedyncze siedliska rzadkich i ciekawych roślin, jak wiciokrzew pomorski, rojnik pospolity, tojad pstry, czy zanokcica serpentynowa.

Jeden z największych kompleksów łąkowych (około 10 ha) z bogatą roślinnością znajduje się na wysoko położonej Hali Krzyżowej (ok. 700 m n.p.m.), która znajduje się powyżej Mniszkowa.

Cenne pod względem roślinności są także torfowiska, tzw. Trzcińskie Mokradła koło Janowic Wielkich, przez które płyną liczne strumienie. Kiedyś przebiegało tu koryto rzeki Bóbr. Jest to miejsce o wyjątkowym bogactwie rzadkich i chronionych roślin oraz grzybów.

Do najcenniejszych gatunków roślin występujących na tym obszarze Rudawskiego Parku Krajobrazowego można zaliczyć takie rośliny jak: śnieżyca wiosenna, wiciokrzew pomorski, turzyca Davalla, turzyca pchla, rosiczka okrągłolistna, zimowit jesienny, widłak jałowcowaty, widłak goździsty, kukułka Fuchsa, kukułka bzowa, kruszczyk błotny, storczyk męski, zanokcica ciemna, zanokcica serpentynowa oraz zanokcica północna.

W wielu miejscach można też dostrzec dziewięćsiła bezłodygowego, lilię złotogłów, konwalię majową, bodziszka pirenejskiego, różę alpejską, kosmatkę gajową, wawrzynek wilcze łyko, dereń świdwy oraz wiele innych ciekawych i rzadkich roślin.

Pierwotnie teren Rudaw Janowickich pokrywał las liściasty. Występowały w nim buki, jawory, jesiony wyniosłe, klony zwyczajne, lipy, jarzębiny, sosny, modrzewie europejskie, olsze i graby.

Wraz z nadejściem „ery" górnictwa na tym terenie, ludzie masowo zaczęli wycinać duże obszary leśne, włączając Mniszków i Miedziankę. Wówczas drewno wykorzystywali do budowy domów, sztolni oraz przekształcali tereny leśne na potrzeby rolnictwa. Spowodowało to stopniowe zanikanie pierwotnego lasu liściastego. Dopiero w końcówce XIX w. rozpoczęto zalesianie świerkiem, którego nasiona przywieziono z Alp.

Długotrwały napływ zanieczyszczonego powietrza naruszył równowagę chemiczną w glebie. Odporność drzew spadała, co sprzyjało rozwojowi szkodników. Jednym z nich (który później przyczynił się do klęski tych lasów) była wskaźnica modrzewianeczka. Jej gąsienice atakowały młode igły i pochłaniały odrosty. Hamowało to dalszy rozwój drzewostanu. Próby ratowania lasu przez jego opryskiwanie nie przynosiły rezultatów. Ponadto silne wiatry z łatwością powalały osłabione drzewa. Na początku lat 80-tych pojawiły się pierwsze wiatrołomy pod Skalnikiem.

Obecnie lasy są odnawiane i mimo wielu starań leśników prowadzących do przebudowy, ulega ona bardzo wolnym przemianom. W celu zachowania zasobów genowych (nasion) ginących gatunków roślin drzewiastych i runa leśnego, m.in. Sudetów, utworzono - unikalny w skali światowej - Leśny Bank Genów w Kostrzycy.

Dziś w krajobrazie Rudaw Janowickich dominuje las świerkowo-bukowy, ale w niektórych rejonach zachowała się jego pierwotna forma. Do takich zalicza się wielogatunkowy zespół liściasty na Zamkowym Grzbiecie (okolice Zamku Bolczów), w dolnej części Karpnik drzewostany łęgowe z nielicznym podgórskim łęgiem jesionowym, jak też łęg wierzbowo-topolowy.

Urozmaicenia na terenie Rudawskiego Parku Krajobrazowego dostarczają Zespoły Parkowo-Pałacowe. Jest w nich wiele cennych i rzadkich drzew, takich jak wierzby szare, kruche, wiciowce, topole kanadyjskie, olsze szare, wiązy górskie, klony jesionolistne, lipy drobnolistne, dęby szypułkowe i wiele innych.

W obrębie Parku znajduje się wiele pomników przyrody. Najbliższymi są Aleja Jarząbu Szwedzkiego w Janowicach Wielkich czy wiąz w obrębie Zamku Bolczów.

Ciekawostki

Tajne wydobycie uranu

Kopalnia w Miedziance w 1950 roku funkcjonowała jako Fabryka Papieru w Narodowym Spisie Powszechnym.

  • miedzianka i mniszkow-056.jpg
  • miedzianka i mniszkow-087.jpg
  • miedzianka i mniszkow-081.jpg
  • miedzianka i mniszkow-035.jpg
  • miedzianka i mniszkow-064.jpg
  • miedzianka i mniszkow-065.jpg
  • miedzianka i mniszkow-079.jpg
  • miedzianka i mniszkow-095.jpg
  • miedzianka i mniszkow-086.jpg
  • miedzianka i mniszkow-091.jpg
  • miedzianka i mniszkow-052.jpg
  • kosciol_cmentarz-003.jpg
  • miedzianka_mniszkow-002.jpg
  • miedzianka i mniszkow-057.jpg
  • kosciol_cmentarz-002.jpg
  • miedzianka i mniszkow-094.jpg
  • miedzianka i mniszkow-078.jpg
  • miedzianka i mniszkow-059.jpg
  • miedzianka i mniszkow-080.jpg
  • miedzianka i mniszkow-021.jpg